Nowelizacja ustawy o podatku od towarów i usług („ustawa o VAT” ) miała na celu ujednolicenie regulacji prawa krajowego z prawem wspólnotowym (np. miejsce świadczenia, prawo do odliczenia VAT naliczonego itp.), ale także miała ułatwić funkcjonowanie podatnikom (np. kurs stosowany przy przeliczaniu kwot wyrażonych w walucie obcej na złote polskie). Miała … ale niestety, wyszło tak jak zawsze…
Jednym słowem nie udało się doprowadzić do pełnej harmonizacji przepisów prawa krajowego z unijnym (ale przecież nikt przy zdrowych zmysłach i jednocześnie orientujący się w „polskich podatkach” nie mógł liczyć na pełną, czy nawet chociaż daleko idącą, harmonizację), no a z tym ułatwianiem życia podatnikom… tutaj nie można mieć złudzeń co do tego, że dzięki zmianom obowiązującym od grudnia 2008 i stycznia 2009 r. podatnikom będzie się dużo łatwiej funkcjonowało.
Aby jednak podatnikom łatwiej (sic!) „poruszało się” w najnowszej nowelizacji (a i w całej ustawie o VAT) postanowiłem się nie ograniczać do „codziennej” pracy doradczej, czy do szkoleń, lecz opisać zamiany, które w prezencie świątecznym ufundował nam ustawodawca.

Wejście w życie przepisów
Regulacje ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2008 r. Nr 209, poz. 1320) – dalej „ustawa nowelizująca”, w zdecydowanej większości zaczęły swoje obowiązywania wraz z początkiem grudnia 2008 r. Tym samym, od ostatniego miesiąca 2008 r. (w mniej niż miesiąc po uchwaleniu nowelizacji !) zmieniona została duża grupa regulacji ustawy o VAT.
Tylko niewielka część przepisów, jak np. dotycząca definicji prezentów małej wartości, importu towarów, czy zwolnienia przy zbyciu budynków, budowli i ich części (szczegółowo o tym w dalszej części tekstu), obowiązuje od stycznia 2009 r.
Nie sposób oprzeć się wrażeniu, że tak duży pośpiech, jaki towarzyszył tworzeniu nowelizacji w jej ostatniej fazie, w sposób bezpośredni związany jest z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 grudnia 2007 r. sygn. U 6/06, Dz.U.RP 2007/235/1735, na skutek wydania którego 19 grudnia 2008 r. swoją moc tracił przepis §16 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2005 r. Nr 95, poz. 798 z późn. zm.) – dalej „rozporządzenie”, a który przy głosach powszechnej krytyki uzależniał (a przynajmniej tak chciał Minister Finansów) prawo do zmniejszenia, w ramach korekty, podstawy opodatkowania i kwoty podatku od otrzymania potwierdzenia faktury korygującej.
Oczywiście pośpiech nie mógł pozytywnie wpłynąć na jakość tworzonego prawa. Ale o tym w dalszej części opracowania.
Analizując poszczególne zmiany w ustawie o VAT przyjąłem zasadę, że tylko w przypadku zmian, które wchodzą w życie od stycznia 2009 r. wskaże monet rozpoczęcia obowiązywania przepisu.